Tăng huyết áp được mệnh danh là “kẻ giết người thầm lặng”. Theo thống kê, hàng triệu người trên thế giới và tại Việt Nam đang chung sống với căn bệnh này mà không hề hay biết, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim và suy thận.

    Nhân Ngày Thế giới phòng, chống tăng huyết áp 17/05/2026, với chủ đề “Chung tay kiểm soát tăng huyết áp”, mỗi chúng ta hãy cùng hành động ngay hôm nay để thay đổi lối sống, bảo vệ sức khỏe cho chính mình và cộng đồng.

    Tăng huyết áp là gì?

    Tăng huyết áp là tình trạng áp lực máu tác động lên thành động mạch cao hơn mức bình thường trong thời gian dài. Nếu không được kiểm soát, bệnh có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

    Chỉ số huyết áp được tính bằng hai trị số:

• Huyết áp tâm thu
• Huyết áp tâm trương

    Thông thường, huyết áp lý tưởng ở người trưởng thành khoảng dưới 120/80 mmHg. Khi chỉ số huyết áp thường xuyên ở mức từ 140/90 mmHg trở lên, người bệnh có nguy cơ bị tăng huyết áp.

    Nguyên nhân gây tăng huyết áp

    Hiện nay, tăng huyết áp ngày càng trẻ hóa do ảnh hưởng từ lối sống hiện đại và áp lực công việc. Một số nguyên nhân phổ biến gồm:

• Chế độ ăn uống thiếu lành mạnh: Ăn nhiều muối, thực phẩm chế biến sẵn, dầu mỡ hoặc tiêu thụ quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ cao huyết áp.
• Căng thẳng kéo dài: Stress kéo dài khiến nhịp tim và huyết áp tăng cao liên tục, ảnh hưởng đến hệ tim mạch.
• Ít vận động: Lối sống ít vận động khiến cơ thể dễ thừa cân, béo phì và làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
• Thói quen sinh hoạt không khoa học: Thức khuya, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia thường xuyên đều là những yếu tố nguy cơ gây tăng huyết áp.
• Yếu tố di truyền và tuổi tác: Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp sẽ có nguy cơ cao hơn.

    Dấu hiệu cảnh báo tăng huyết áp

    Phần lớn người mắc tăng huyết áp không có biểu hiện rõ rệt. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể gặp các triệu chứng như:

• Nhức đầu kéo dài
• Đau tức ngực
• Nước tiểu có máu
• Tim đập nhanh, đánh trống ngực
• Hụt hơi, khó thở
• Hoa mắt, chóng mặt
• Nôn mửa hoặc buồn nôn
• Chảy máu mũi

    Nếu xuất hiện những dấu hiệu trên thường xuyên, người bệnh nên kiểm tra huyết áp sớm để được tư vấn và theo dõi kịp thời.

    Cách phòng ngừa tăng huyết áp hiệu quả

    Để phòng ngừa tăng huyết áp, mỗi người cần chủ động thay đổi lối sống theo hướng tích cực hơn:

    1. Ăn giảm muối – Bước đi nhỏ, lợi ích lớn

    Thói quen ăn mặn là “kẻ thù” số một của huyết áp. Ăn thừa muối gây giữ nước và làm tăng áp lực lên thành mạch máu.

• Mục tiêu: Mỗi người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối/ngày (tương đương khoảng 1 thìa cà phê).
• Hành động: Giảm dần lượng gia vị khi nấu ăn, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn (dưa muối, đồ hộp, mì tôm) và ưu tiên thực phẩm tươi sống.

    2. Dinh dưỡng hợp lý – Năng lượng cho trái tim khỏe

    Một chế độ ăn khoa học giúp kiểm soát cân nặng và ổn định chỉ số huyết áp.

• Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và các loại ngũ cốc nguyên hạt.
• Hạn chế chất béo bão hòa (mỡ động vật) và thực phẩm chứa nhiều đường.
• Đảm bảo uống đủ nước mỗi ngày.

    3. Nói "Không" với thuốc lá và rượu bia

•  Thuốc lá: Chất nicotin trong thuốc lá làm hẹp mạch máu và tăng nhịp tim ngay lập tức. Hãy bỏ thuốc lá để bảo vệ lá phổi và hệ tim mạch của bạn.
• Rượu bia: Lạm dụng rượu bia là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tăng huyết áp và các bệnh lý cơ tim. Hãy hạn chế tối đa việc sử dụng đồ uống có cồn.

    4. Tăng cường hoạt động thể lực

    Vận động thường xuyên giúp mạch máu dẻo dai và trái tim khỏe mạnh hơn.

• Duy trì ít nhất 30 phút vận động mỗi ngày (đi bộ nhanh, chạy bộ, đạp xe, bơi lội hoặc chơi các môn thể thao phù hợp như pickleball, cầu lông...).
• Hạn chế ngồi lâu một chỗ, hãy đứng lên vận động nhẹ nhàng sau mỗi giờ làm việc.

    5. Chủ động kiểm tra huyết áp thường xuyên

    Đừng đợi đến khi có triệu chứng (đau đầu, chóng mặt, hoa mắt) mới đi khám.

• Hãy tự đo huyết áp tại nhà hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để biết chỉ số của mình.
• Người bệnh tăng huyết áp cần tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ, uống thuốc đúng liều và đủ lượng.

    Hãy cùng nhau lan tỏa tinh thần “CHUNG TAY KIỂM SOÁT TĂNG HUYẾT ÁP”. Thay đổi thói quen nhỏ ngay từ hôm nay để có một tương lai khỏe mạnh hơn cho bản thân và gia đình!